بەڕێوەبردنی حسابی سەرافییە هاوکارەکان و لایەنیحسابەکان (نۆسترۆ)
هیچ سەرافییەک دوورگە نییە؛ هەر حەواڵەیەک بە ناو تۆڕێکی سەرافییە هاوکارەکاندا تێدەپەڕێت. چۆن حسابی لایەنیحسابەکان ئاوێنەوار ڕابگرین، جیاوازی زوو بدۆزینەوە، و بزانین لەگەڵ هەر هاوکارێک خاوەنقەرزین یان قەرزدار.
هیچ سەرافییەک بە تەنیا کار ناکات. ئەو حەواڵەیەی کڕیارەکەت لە تاران دەیدات و لە دوبەی یان ئیستەنبووڵ وەردەگیرێت، بە ناو تۆڕێکی سەرافییە هاوکارەکاندا تێدەپەڕێت. تۆ بەوان دەسپێریت، ئەوان بە تۆ دەسپێرن، و لە نێوانتاندا حسابێکی جاری هەمیشە کراوەیە.
ئەم حسابانە — کە لە زمانی بانکیدا پێیان دەڵێن نۆسترۆ (حسابی ئێمە لای ئەوان) و ڤۆسترۆ (حسابی ئەوان لای ئێمە) — دڵی لێدەری تۆڕی حەواڵەن. و دروست هەمان ئەو شوێنەن کە ئەگەر شل وەربگیرێن، پارە ون دەبێت و پەیوەندیی چەندساڵە لەسەر یەک ناکۆکیی حساب تێکدەچێت.
دوو دەفتەر کە دەبێ ئاوێنەی یەکتر بن
بنەمایەکە ساکارە: هەر ژمارەیەک تۆ لە حسابی هاوکارێکدا دەینووسیت، ئەو دەبێ دروست ئاوێنەکەی لە حسابی تۆدا هەبێت. ئەگەر تۆ «١٠٬٠٠٠ درهەم بۆ حسابی سەرافیی نووری دوبەی» نووسیبێت، لە دەفتەری ئەودا دەبێ «١٠٬٠٠٠ درهەم قەرزدار بە فڵانە» بێت.
کاتێک ئەم دوو دەفتەرە ئاوێنەی یەکتر بمێننەوە، تەسویە ساکارە. کاتێک لە یەکتر دوور کەونەوە — بەڵگەنامەیەک لە قەڵەم کەوتووە، نرخێکی هەڵە، کرێیەک کە یەکێک حسابی کردووە و ئەوی دیکە نا — هەمان دووری دەبێتە ناکۆکیی «تۆ ئەوەندە قەرزداری / نەخێر تۆ».
چوار شوێن کە حسابی هاوکار خراپ دەبێت
- کرێی دوولایەنە: یەک لایەن کرێ کەم دەکاتەوە، لایەنی دیکە تەواو دەینووسێت. لەسەر هەر حەواڵەیەک چەند درهەم جیاوازی، کۆتایی مانگ ژمارەیەکی سەرلێشێواو.
- نرخی نرخاندنی جیاواز: حەواڵە بە دراوێک دەدرێت و بە دراوێکی دیکە تەسویە دەکرێت. ئەگەر هەردوو لایەن بە دوو نرخی جیاواز تۆماری بکەن، دەفتەرەکان هەرگیز ناخوێنرێنەوە.
- بەڵگەنامەی لە قەڵەمکەوتوو: یەک پەیوەندیی تەلەفۆنی، یەک حەواڵەی خێرا کە «دواتر دەینووسم»، و هەمان دواتر هەرگیز نایەت.
- تەسویەی نیمچە: بەشێک لە قەرز نەختینە، بەشێک حەواڵە، بەشێک پایاپای بە حەواڵەی داهاتوو — و هیچکەس وێنەی تەواوی ماوەی خاوێن نییە.
چارەسەر: هەر هاوکارێک یەک حساب، هەر ژمارەیەک یەک بەڵگەنامە
لایەنیحسابەکان نابێ لە مێشک یان لە دەفتەرچەیەکی جیادا بژین. هەر سەرافییەکی هاوکار دەبێ حسابێکی فەرمی لە دەفتەری گشتیی تۆدا بێت، دروست وەک کڕیارێک — بەم جیاوازییەوە کە ماوەکەی هەم دەکرێت قەرزدار بێت هەم خاوەنقەرز.
ئەوسا هەر حەواڵە، هەر کرێ و هەر تەسویەیەک بەڵگەنامەیەکی دوولایەنەیە کە خۆی ماوەی ئاوێنە نوێ دەکاتەوە. ئەمە هەمان لۆژیکی دەفتەری گشتیی چەنددراوییە کە بۆ لایەنیحسابەکان گشتگیر دەکرێت، و بەشێکە لە بەڕێوەبردنی وەرگیراوی و قەرزەکان.
جیاوازیدۆزینەوەی دەورەیی — پێش ئەوەی گەورە بێت
ئاوێنەبوونی دەفتەرەکان نابێ بە حاڵی خۆی بەجێبهێڵرێت. عادەتێکی ساکار ڕزگارت دەکات: هەر هەفتە یان هەر مانگ، ماوەی خاوێنی هەر هاوکارێک لەگەڵ خۆی بپشکنە. پەیامێکی کورت: «ماوەکەم لەگەڵ تۆ ئەوەندە درهەم خاوەنقەرزە، ڕاستە؟»
ئەگەر خوێندیەوە، خەیاڵت ئاسوودەیە. ئەگەر نەیخوێندەوە، هەر لەوێ — لەسەر جیاوازییەکی بچووک و تازە — دەیدۆزیتەوە، نەک شەش مانگ دواتر لەسەر ژمارەیەک کە هیچکامتان لەبیرتان نییە لەکوێوە هاتووە. هەمان لۆژیکی جیاوازیدۆزینەوەی کۆتایی ڕۆژ، ئەمجارە لە نێوان دوو سەرافیدا.
بۆچی لێرەدا نەرمەکاڵا جیاوازی دەکات
حسابی لایەنیحساب دروست ئەو شوێنەیە کە ئێکسڵ و دەفتەری دەستی چۆکیان دادەدەن: ماوەی چەنددراوی، دوولایەنە، لەگەڵ کرێ و نرخاندن، بۆ دەیان هاوکار بە هەمان کات. نەرمەکاڵایەکی دروست دەبێ هەر هاوکارێک وەک حسابێکی زیندوو ڕابگرێت، ماوەی ئاوێنە بە خۆکار حساب بکات، و ڕاپۆرتی «لەگەڵ هەرکەس چەند خاوەنقەرز/قەرزدارم» بە یەک کلیک بدات.
ئەمە دەتوانیت لە حساباتی حەواڵەدا قووڵتر بخوێنیتەوە، یان ڕاستەوخۆ لە دیمۆی نێکستۆدا لەگەڵ لایەنیحسابێکی ڕاستەقینە تاقی بکەیتەوە.
هەموو ئەمانە لە نێکستۆدا ببینە
وەشانێکی تەواو و تایبەت لەگەڵ داتای نموونە — بێ دامەزراندن، بێ کارتی بانکی.