فۆرمی هەژمار (دروستکردن / دەستکاری)

ناسنامەی هەر هەژمارێک لێرە دروست دەبێت — کڕیار، سندوق، بانک، جزدانی دیجیتاڵ، سامان یان بابەتی خەرجی. هەرچەندە لێرە بە وردی پڕ بکرێتەوە، ماوەی نەرمواڵەکە بە زیرەکی زیاتر کار دەکات: مۆبایل بۆ گەڕان، گروپی واتسئاپ بۆ ڕاپۆرتە خۆکارەکان، ناونیشانی جزدان بۆ ناسینەوەی مامەڵەی کریپتۆ.

فۆرمەکە خۆی لەگەڵ «جۆری هەژمار» دەگونجێنێت: مۆبایل و سنووری کرێدیت تەنیا بۆ کڕیار، تۆڕ و ناونیشانی جزدان تەنیا بۆ جزدانی دیجیتاڵ، و «فۆڵدەر لە دەفتەری گشتی» تەنیا بۆ جۆرەکانی جگە لە کڕیار — ئەویش تەنیا بە فۆڵدەرەکانی بەشی هەمان جۆر. «ناو بە زمانەکانی تر»یش بە شێوەی داخراوە؛ بە کرتەیەک بیکەوە.

هەنگاو بە هەنگاو (کڕیاری نوێ)

1. ناو بنووسە (ژمارەی ناسنامەی ٨ ڕەقەم بە خۆکاری دروست دەبێت).
2. جۆری هەژمار بە «کڕیار» بهێڵەرەوە.
3. مۆبایل و ئەگەر هەیە، گروپی واتسئاپی کڕیار پەیوەست بکە (پێویستە واتسئاپەکەت پەیوەست بێت).
4. پاشەکەوت بکە — لەم ساتەوە بەدواوە لە هەموو فۆرمەکاندا هەڵبژاردەیە.

خانەکان

تێبینییەکان

• سڕینەوەی هەژمار تەنها ئەو کاتە گونجاوە کە هیچ پسوولەیەکی نەبێت و سیستەمی نەبێت؛ لە جیاتی سڕینەوە، ناچالاکی بکە.

شاراوە، ئەرشیفکراو، ناچالاک — کامیان کەی؟

سێ ئاستی کەمکردنەوەی ئامادەیی هەژمار هەیە کە جیاوازن:

• ناچالاک: هەژمار چیتر لە لیستی هەڵبژاردندا دەرناکەوێت (تۆمار و کەشفی هەژمارەکەی دەمێنێتەوە). بۆ هەژمارێک کە چیتر پێی کار ناکەیت بەڵام دەبێت هێشتا لە شوێنێک دیار بێت.
• شاراوە: لە چاوی بەکارهێنەرە ئاساییەکان دەشاردرێتەوە، بەڵام ئەو بەکارهێنەرانەی مۆڵەتی «بینینی هەژمارە شاراوەکان»یان هەیە (وەک بەڕێوەبەر) هێشتا لە هەموو شوێنێک دەیبینن. بۆ هەژمارە هەستیارەکان وەک کارمەندان.
• ئەرشیفکراو: شاردنەوەی تەواو — تەنانەت خۆشت چیتر لە هیچ ڕاپۆرت، خشتە، داشبۆرد یان گەڕانی هەژماردا نایبینیت. بۆ سندوق/بانک/هەژمارێک کە ماوەیەک چالاک بووە و ئێستا ناتەوێت قەرەباڵغی بکات. ئەگەر پێویستت بوو: لە دەفتەری گشتییەوە تیکی «پیشاندانی ئەرشیفکراوەکان» بکە تا بیدۆزیتەوە، کەشفی هەژمارەکەی ببینە، و بە دوگمەی «دەرهێنان لە ئەرشیف» بیگەڕێنەوە. بۆ تۆمارکردنی مامەڵە لەگەڵ هەژمارێکی ئەرشیفکراو، سەرەتا لە ئەرشیف دەریبهێنە.

بلۆککردنی هەژمار

لە بەشی «دەستپێگەیشتن و پیشاندان»ی فۆڕمی دەستکاری، لەتەنیشت ئەرشیف، دوگمەی «بلۆککردنی ئەم هەژمارە» هەیە (لەگەڵ هۆکاری ئارەزوومەندانە). بلۆک لە ئەرشیف جیاوازە:

• ئەرشیف هەژمارەکە لە هەموو شوێنێک دەشارێتەوە.
• بلۆک هەژمارەکە لە جێی خۆی دەهێڵێتەوە — لە لیستی کڕیارەکان و کەشفی حساب بە نیشانەی ⛔ دەردەکەوێت — بەڵام هیچ بەڵگەیەکی نوێ وەرناگرێت: لە هەڵبژاردەرەکانی فۆڕمی مامەڵە و گواستنەوە و پسووڵە دەرناکەوێت، و هەر بەڵگەیەک لە ڕێگایەکی ترەوە بگاتێ بە پەیامێکی ڕوون ڕەت دەکرێتەوە.

ڕاستکردنەوەی بەڵگە کۆنەکان دەرەوەی ئەم یاسایەن، تا چاککردنی هەڵەی ڕابردوو گیرۆدەی بلۆک نەبێت. «لابردنی بلۆک» هەموو شتێک دەگەڕێنێتەوە. هەردوو کردار لە تۆماری چالاکیدا دەنووسرێن.

خانەی «بایۆی گرووپی واتسئاپ» ئاوێنەی یەک‌لایەنەی وەسفی گرووپی هەژمارەکەیە: بە دوگمەی گشتی لە پەڕەی «واتسئاپی من» یان دوگمەی تاکی ئەم فۆڕمە لە واتسئاپەوە دەخوێنرێتەوە، لێرە دەستکاری ناکرێت و هەرگیز شتێک بۆ واتسئاپ نانووسرێت.

دراوە ڕێگەپێدراوەکان (بانک و جزدانی دیجیتاڵ)

بۆ هەژمارە بانکییەکان و جزدانە دیجیتاڵەکان دەتوانیت لیستی «دراوە ڕێگەپێدراوەکان» دیاری بکەیت. کە دیاری کرا، تەنها ئەم دراوانە — و لقەکانیان (وەک «دۆلاری تاران» لەژێر «دۆلار») — دەتوانن بە گواستنەوە یان کڕین و فرۆشتن بگەنە ئەم هەژمارە؛ تۆمارکردنی بەڵگە بە دراوێکی تر بە پەیامی هەڵەیەکی ڕوون دەوەستێت. بەتاڵ هێشتنەوە واتە بێ سنووردارکردن. بەڵگە ڕاستکردنەوەکان جیاکراونەتەوە بۆ ئەوەی پێچەوانەکردنەوەی بەڵگە کۆنەکان هەمیشە بکرێت.

دوو ئاستی شاردنەوە

دۆخی شاراوەی هەژمار دوو ئاستی هەیە:

• ئاستی ١ — ماوە شاراوە: هەژمارەکە لە لیست و هەڵبژێرەکاندا دەمێنێتەوە و بەڵگە لەسەری تۆمار دەکرێت، بەڵام بەکارهێنەرانی بێ مۆڵەتی «بینینی هەژمارە شاراوەکان» ناتوانن کەشفی حسابەکەی بکەنەوە و ماوەکەی لە هیچ شوێنێک پیشان نادرێت. گونجاوە بۆ هەژمارە داهات/تێچووەکان کە کارە ڕۆژانەکان پێویستیانە بەڵام ژمارەکانیان نهێنین. هەروەها لە ڕاپۆرتە ماوەبنەماکان (قەرزداران، تەمەنی قەرز، دەفتەری گشتی، تەرازووی تاقیکردنەوە، خەزێنە، خاوەنانی دراو، کارە کراوەکان، ئاماری کڕیار) و داشبۆرد و وەڵامەکانی یاریدەدەریش ئەم هەژمارە بۆ بێ‌مۆڵەتەکان نایەت.
• ئاستی ٢ — بە تەواوی نادیار: بۆ بێ‌مۆڵەتەکان هەژمارەکە هەر بوونی نییە — لە لیست و گەڕاندا دەرناکەوێت و ناتوانن بەڵگەی لەسەر تۆمار بکەن. گونجاوە بۆ هەژمارەکانی سەرمایە، جاری هاوبەشان و کارمەندان.

خاوەنانی مۆڵەتی «بینینی هەژمارە شاراوەکان» لە هەردوو ئاستدا هەموو شتێک بە ئاسایی دەبینن.

زانیاریی تەواوکەر (KYC) و دۆسیەی وێنە و بەڵگەنامەکان

فۆرمی هەژمار سێ تابی هەیە و زانیاریی ڕۆژانە لە تابی «سەرەکی»دا بەردەست دەمێنێتەوە:

• زانیاریی تەواوکەر: کۆدی نەتەوەیی، ژمارەی پاسپۆرت، بەرواری لەدایکبوون، پیشە و ناونیشان — هەموویان ئارەزوومەندانەن و تەنیا ناوخۆیین؛ لە هیچ بەڵگەنامە یان نامەیەکی کڕیاردا نایەن.
• وێنە و بەڵگەنامەکان: دۆسیەی فایلی هەژمار. وێنەی کارتی نەتەوەیی، پاسپۆرت، گرێبەست یان هەر بەڵگەنامەیەکی دیکە (وێنە یان PDF تا ۱۰ مێگابایت) بە ناونیشانی دڵخواز بارکە. فایلەکان تایبەتن و تەنیا بەکارهێنەرە مۆڵەتدارە چووەژوورەوەکان دەتوانن ببینن/دایبگرن؛ سڕینەوە و زیادکردنی بەڵگەنامەش لە لۆگی چالاکییەکاندا تۆمار دەکرێت. ئەم تابە دوای پاشەکەوتکردنی هەژمار چالاک دەبێت.

هەژماری نهێنی لەگەڵ لیستی بەکارهێنەرە مۆڵەتدارەکان

ئەگەر هەژمارەکە شاراوە بکەیت (ئاستی ۱ یان ۲)، خانەی «بەکارهێنەرە مۆڵەتدارەکان» دەکرێتەوە: بەکارهێنەرانی ئەم لیستە هەر ئەم یەک هەژمارە دەبینن سەرەڕای شاراوەبوونی — لە لیستەکان، بەڵگەنامە و پوختەی هەژماردا. ئەمە لە مۆڵەتی گشتیی «بینینی هەژمارە شاراوەکان» ووردترە: دەتوانیت هەژمارێکی هەستیار تەنیا بە یەک کەس پیشان بدەیت، بێ ئەوەی ئەو هەموو هەژمارە شاراوەکان ببینێت.

چەند گرووپی وەتسئاپ بۆ یەک کڕیار

ئەگەر لەگەڵ کڕیارێک زیاتر لە یەک گرووپت هەیە (بۆ نموونە گرووپی سەرەکی + گرووپی پسوولەی تمەن + گرووپی پسوولەی یوان)، گرووپی سەرەکی وەک جاران لە «گرووپی وەتسئاپی ئەم هەژمارە» دابنێ و ئەوانی تر لە «گرووپە تەنها-خوێندنەوەکان (پسوولەخوێن)» زیاد بکە — بە گەڕان بە ناو زیاد دەکرێت و بە × لەسەر هەر چیپێک لادەبردرێت. پەیام و پسوولەکانی هەموو ئەم گرووپانە دەگەنە ئینبۆکسی هەمان هەژمار و ئینبۆکسی زیرەک لەسەریان کار دەکات، بەڵام ناردن (کەشف، وێنەی ماوە، کارتەکانی بابەتە کراوەکان) هەمیشە تەنها بۆ گرووپی سەرەکییە.

• هەتا «دۆخی کردنەوە» کراوەیە، لە پەڕەی دەستکاری هەر هەژمارێکیشدا کارتی «پاشەکەوتی سەرەتایی» هەیە: پاشەکەوتی دەستپێکی هەمان هەژمار لەوێ تۆمار یان بسڕەوە (لیستی تەواو لە بەڕێوەبردن ← پاشەکەوتی سەرەتایی).

• ناردنی کەشف بۆ ژمارەی کەسی: لە هەڵبژێری گروپەکانی وەتسئاپدا دەتوانی لە جیاتی گەڕانی گروپ، ژمارەیەک بە کۆدی وڵات بنووسی (وەک …98912) و «ناردنی ڕاستەوخۆ بۆ ژمارە» هەڵبژێری — کەشف و ماندە ڕاستەوخۆ بۆ چاتی هەمان ژمارە دەچن. ژمارەکە تەنیا مەبەستی ناردنە؛ ئینبۆکس هەر لە گروپەکان دەخوێنێتەوە.

سنووری کرێدیتی کڕیار

«سنووری کرێدیت» (بە دراوی سەرچاوە) سێ واتای هەیە: بەتاڵ = بەپێی گروپی کڕیار (و بێ سنوور ئەگەر گروپیش سنووری نەبێت)؛ 0 = بێ کرێدیت، واتە ڕادەستکردن تەنها دوای وەرگرتن؛ بڕ = قەرز تا ئەم بڕە ڕێگەپێدراوە. نیشانەی «بێ سنوور، تەنانەت ئەگەر گروپەکەی سنووری هەبێت» کڕیار لە سنووری گروپ دەبەخشێت. تۆمارکردنی بەڵگە هەرگیز ناگیرێت و تەنها ئاگاداری دەدات؛ قفڵی ڕاستەقینە لەسەر ڕادەستکردنە: گواستنەوە یان فەرمانی پارەدانێک کە قەرزی کڕیار (بە ژماردنی پسوولەکانی چاوەڕوانی وەرگرتن) لە سنوور تێپەڕێنێت ڕەت دەکرێتەوە، مەگەر بە مۆڵەت و تۆمارکردن. ڕاپۆرتی شەوانەی «سنووری کرێدیتی کڕیاران» نزیکبووەکان و تێپەڕیوەکان لیست دەکات.

سیاسەتەکانی گروپ لەسەر هەمان ئەم فۆرمە

مامەڵەکاری بنەڕەت، سنووری کرێدیت و لیستی دراوەکانی «چاوەڕوانی وەرگرتن» ئەگەر لێرە بەتاڵ بمێننەوە لە گروپی کڕیارەوە دێن؛ هەرچی لێرە پڕ بکەیتەوە لە گروپ پێشترە («چاوەڕوانی وەرگرتن» بە نیشانەی «لیستی تایبەت»). دۆخی شاردنەوەش دەتوانێت لە سیاسەتی گروپەوە بێت؛ ئەگەر لەم فۆرمە بیگۆڕیت، دەستی دەبێت و گروپ چیتر دەستی لێنادات.