هاتنی پارچەی زێڕ

ئەو زێڕەی لە لایەنێکی هەژمار وەریدەگریت و دەیخەیتە سندوقەوە، پارچە بە پارچە تۆمار بکە: زێڕی تواوە، زێڕی دروستکراو یان شمشی سیریاڵدار؛ سکەی بێ سیریاڵ و هەر دراوێکی تریش (بۆ نموونە ئەو دۆلارەی لەگەڵ زێڕەکە ڕادەست دەکرێت) لە هەمان بەڵگەدا تۆمار بکە. هەر پارچەیەک بە ئەنگ، تاقیگە، کێش و عەیارەکەیەوە دەمێنێتەوە تا دواتر هەمان پارچە ڕادەست بکەیت یان شوێنی هەڵبگریت. ئەم پەڕەیە تەنها کاتێک دەردەکەوێت کە «کارکردن بە زێڕ» لە ڕێکخستنەکاندا هەڵکرابێت.

هەنگاو بە هەنگاو

1. لە (لایەنی هەژمار): ئەو کەسەی زێڕەکە دەدات. هەر هەژمارێک جگە لە سندوق. باڵانسەکەی وەک فۆرمەکانی تر لە ستوونی تەنیشت دەبینرێت.
2. بۆ سندوق: ئەو سندوقەی زێڕەکەی تێدا دادەنرێت (هەژمارێکی جۆری «سندوق»). بەردەستی ئێستای (ژمارەی پارچە، کانزا، کرێ) لە ژێر باڵانسی لایەنی هەژمار دێت.
3. بۆ هەر پارچەیەک ڕیزێک پڕ بکەرەوە. سەرەتا جۆر هەڵبژێرە؛ خانەکانی ڕیز بەپێی جۆر دەگۆڕێن و تەنها ئەوانەی پێویستن دەردەکەون. بە + زیادکردنی ڕیز ڕیزی نوێ زیاد بکە و بە × لای ببە. Enter لە هەر خانەیەک دەچێتە خانەی دواتر و لە دوایین خانەی دوایین ڕیز، ڕیزێکی نوێ دروست دەکات.
4. ڕوونکردنەوە و ڕێکەوت بنووسە (تا ٣ ڕۆژ پێشتر ڕێگەپێدراوە) و تۆمارکردنی هاتن دابگرە.

خانەکانی هەر جۆرێک

• تاقیگە: لە کاتی نووسیندا ئەو تاقیگانەی پێشتر نووسیوتن پێشنیار دەکرێن و ناوی نوێش وەردەگیرێت.
• عەیار لە هەزارە، بۆ نموونە ٧٤٧. کرێ: «بێ کرێ»، «بە ڕێژە» یان «جێگیر (گرام)»؛ «بڕی کرێ» ڕێژەکەیە یان ژمارەی گرامی ١٨.
• کانزا (گرامی ١٨) و کۆ لە کاتی نووسیندا حساب دەکرێن؛ بۆ سکە یان دراو، کۆ هەمان بڕە لەگەڵ ناوی دراوەکە.

لە خوارەوەی خشتەکە ژمارەی پارچەکان، کۆی کانزا، کۆی کرێ و «کۆی گرامی ١٨» دەردەکەوێت، و ئەگەر هەبێت ژمارەی شمشەکان و بڕی هەر سکە یان دراوێک.

حسابی هەر پارچەیەک

• کانزا (گرامی ١٨) = کێش × عەیار ÷ ٧٥٠.
• کرێی بە ڕێژە = کانزا × ڕێژە. جێگیر (گرام) هەمان ژمارە گرامی ١٨ زیاد دەکات.
• کۆ = کانزا + کرێ.

نموونە: پارچەیەکی ٣٢٫٨٦ گرامی بە عەیاری ٧٤٧ ← ٣٢٫٨٦ × ٧٤٧ ÷ ٧٥٠ = ٣٢٫٧٢٩ گرامی ١٨. بە کرێی ٧٪، کرێکە ٣٢٫٧٢٩ × ٧٪ = ٢٫٢٩١ و کۆ ٣٥٫٠٢٠ گرامی ١٨ دەبێت.

شمشی سیریاڵدار

• لە ڕیزی شمشدا ژمارەی سیریاڵ لە ستوونی یەکەم (جێی ئەنگ) بنووسە و ناوی شمش هەڵبژێرە. کێش ئارەزوومەندانەیە و عەیار پێویست نییە.
• لە لیستەکان، پسوولە و نامەی واتسئاپیشدا سیریاڵی شمش لە جێی ئەنگ دادەنیشێت و ناوی شمش دەنووسرێت، نەک کۆدە کورتەکەی.
• سیریاڵێک کە ئێستا لە سندوقێکدایە دووبارە وەرناگیرێت.
• هەڵبژاردەی «شمشی سیریاڵدار» تەنها کاتێک هەیە کە لانیکەم یەک دراوی شمشی سیریاڵدار چالاک بێت.

سکە یان دراو

• بۆ سکەی بێ سیریاڵ (بۆ نموونە سکەی ئیمامی) یان هەر دراوێکی تر (بۆ نموونە دۆلار) جۆری سکە یان دراو هەڵبژێرە، سکە یان دراوەکە دیاری بکە و ژمارە یان بڕ بنووسە.
• ئەم ڕیزانە پارچە نین: لە «پارچە بەردەستەکان» دەرناکەون و بەردەستییان هەمان باڵانسی هەژماری سندوقە کە لە ستوونی تەنیشت لە «بڕی بەردەستی سندووق» بە ناوی هەر دراوێک دەبینرێت.
• زێڕی ١٨ و شمشی سیریاڵدار لەم لیستەدا نین؛ بۆ ئەوان جۆری خۆیان هەڵبژێرە.

چی لە دەفتەردا تۆمار دەکرێت؟

هەمووی بە گرامی ١٨:

• سندوق بە ئەندازەی کانزا مەدین دەکرێت.
• هەژماری سیستەمی «کرێی دروستکردنی زێڕی بەردەست» (سامان) بە ئەندازەی کرێ مەدین دەکرێت.
• لایەنی هەژمار بە ئەندازەی کانزا + کرێ دائن دەکرێت.

بە سادەیی: زێڕەکە و کرێکەی بە لایەنەکە قەرزار دەبیت؛ کانزاکە لە سندوقدایە و کرێکە تا پارچەکە دەفرۆشرێت جیا و لکاو بە پارچەکەوە هەڵدەگیرێت. بۆ شمش، سندوق یەک دانە مەدین و لایەنی هەژمار یەک دانە دائن دەکرێت، بە دراوی هەمان شمش. سکە یان دراویش هەروایە: سندوق بە هەمان بڕ مەدین و لایەنی هەژمار دائن دەکرێت، بە دراوی خۆی.

تێبینییەکان

• بەڵگەکە بە جۆری «بەڵگەی زێڕ» تۆمار دەکرێت. دەستکاری ناکرێت، بەڵام وەک بەڵگەکانی تر دەسڕدرێتەوە یان پێچەوانە دەکرێتەوە (ستۆرنۆ)؛ سڕینەوەی بەڵگەی هاتن پارچەکانیشی دەسڕێتەوە. ئەگەر پارچەیەک لەم بەڵگەیە دواتر دەرچووبێت یان گوێزرابێتەوە، سەرەتا بەڵگە دواترەکە بگەڕێنەوە.
• ئەگەر دراوی «زێڕی ١٨ عەیار (گرام)» لە دراوە هەڵبژێردراوەکاندا نەبێت، سەرەتا لە «بەڕێوەبردنی دراوەکان» زیادی بکە.
• زێڕی پارچەیی بە گواستنەوەی سادە مەخە ناو سندوقەوە؛ ئەگەرنا باڵانسی سندوق لەگەڵ پارچەکاندا ناگونجێت و «پارچە بەردەستەکان» ئاگاداری دەدات.

شرح لە کەشفی حساب

بەڵگەکە خۆی شرحەکەی دروست دەکات و لە کەشفی حسابەکاندا هەمان شرح دەبینرێت (دەقی «ڕوونکردنەوە»ی تۆش لە تەنیشتیەوە دێت): شرحی هەر جۆرێک بە شێوەی خۆی دەنووسرێت:

• زێڕی تواوە: «٢ پارچەی تواوە (ئەنگ ٦٤٥٦٩، ئەنگ ١٢٠٩٨٣٥)»؛ تا سێ ئەنگ لە ناو کەوانەدا دێت.
• زێڕی دروستکراو: «١ پارچەی دروستکراو (بازن)»، لەگەڵ وەسفی هەر پارچەیەک.
• شمش: «١ شمشی ٥ گرامی (سیریاڵ ZR-1001)»، بە ناوی شمش.
• سکە یان دراو: «٣ سکەی ئیمامی» یان «١٠٠ دۆلار».

بۆ نموونە کەشفی حسابی لایەنی هەژمار: «ڕادەستکردنی ١ پارچەی تواوە (ئەنگ ٦٤٥٦٩) و ١ پارچەی دروستکراو (بازن) بە [ناوی دوکانەکەت] — کانزا ٤٢٫٧٢٩ + کرێی دروستکردن ٢٫٢٩١». کەشفی حسابی سندوق هەمان شت بە «وەرگرتنی … لە [لایەنی هەژمار]» و کرێی جیا («لە کرێی زێڕی بەردەست») پیشان دەدات؛ واتە سندوق تەنها کانزا هەڵدەگرێت. شمش و سکە یان دراو جیا و بە دراوی خۆیان دێن.

پسوولە و واتسئاپ

دوای تۆمارکردن، لە پەڕەی بەڵگە پسوولەی کڕیار دابگرە. پسوولەکە هەمان دیزاینی پسوولەی گواستنەوەی ناسیاوی هەیە و ئاراستەکەی لە ڕوانگەی کڕیارەوە بە یەک ئاراستە دەنووسرێت:

• سەردێڕی «پسوولەی وەرگرتنی زێڕ لە کڕیار» یان «پسوولەی ڕادەستکردنی زێڕ بە کڕیار»، لەگەڵ ڕستەیەکی ڕوون: «ئەم زێڕەی خوارەوە لە ئێوە وەرگیرا و بۆ حسابەکەتان تۆمار کرا» یان «ئەم زێڕەی خوارەوە ڕادەستی ئێوە کرا و لە حسابەکەتان کەم کرایەوە».
• لە پسوولەدا شمش و سکە یان دراو بە ناو دەنووسرێن (بۆ نموونە «سکەی ئیمامی»)، نەک بە کۆدە کورتەکەیان کە کڕیار نایناسێت. کاتێک بەڵگەکە سکە یان دراوی تێدا بێت، ڕستەکە دەبێتە «ئەم بڕگانەی خوارەوە لێتان وەرگیرا و خرایە سەر هەژمارەکەتان».
• لە سەرەوە ناوی کڕیار لەگەڵ ژمارەی حساب (و تەلەفۆن و چوار ژمارەی کۆتایی ژمارەی ناسنامە ئەگەر تۆمار کرابێت)، دواتر چوارچێوەیەکی ڕەنگاوڕەنگ بە کۆی گرامی ١٨ (و جیا لەوە کانزا + کرێ)، خشتەی پارچەکان و جێی واژووی کڕیار و مۆر.
• زمانی پسوولە هەڵبژێرە، چاپی بکە، وێنەکەی دابگرە یان هەمان وێنە بۆ گرووپی واتسئاپی لایەنی حساب بنێرە.
• کاغەزی A5 یان A4 هەڵبژێرە؛ هەڵبژاردنەکەت لەبیر دەمێنێت. لیستی درێژ بۆ پەڕەی دواتر دەچێت و سەری خشتە لە هەموو پەڕەیەکدا دووبارە دەبێتەوە.

«ناردن بۆ واتسئاپی کڕیار» نامەیەکی دەقی بە قاڵبی «وەرگرتنی زێڕ (پارچەکان)» دەنێرێت؛ دەقی قاڵب لە «قاڵبی نامەکانی واتسئاپ» دەستکاری دەکرێت.