روش‌شناسی آرشیو نرخ
این عددها از کجا می‌آیند، دقیقاً چه چیزی را اندازه می‌گیرند، و کجا نباید به آن‌ها تکیه کرد.
۱. منبع
داده‌ها از الن‌چند (alanchand.com) می‌آیند: یک منبع عمومی که قیمت روزانهٔ بازار آزاد ارز و طلا را منتشر می‌کند. بایگانی تاریخی یک‌بار ایمپورت شد و از آن پس هر روز به‌صورت خودکار از API همان منبع تکمیل می‌شود.
این نرخ رسمی بانک مرکزی، نرخ سامانهٔ نیما یا نرخ مبادله‌ای نیست و ادعای نرخ مرجع رسمی ندارد.
۲. هر عدد دقیقاً چیست
- واحد: تومان به ازای یک واحد از آن ارز — برای طلا یک اونس (۳۱٫۱ گرم)، همان‌طور که در جدول «اونس طلا» آمده.
- برای هر روز فقط یک قیمت وجود دارد، نه خرید و فروش جداگانه؛ پس اسپرد در این داده نیست.
- داده در پایگاه به‌صورت «واحد ارز به ازای یک دلار» نگهداری می‌شود و نمایش تومانی از همان محاسبه می‌شود.
۳. روز تقویمی
هر رکورد به روز تقویمی تهران نسبت داده می‌شود، نه UTC. در صفحهٔ فارسی تاریخ شمسی نمایش داده می‌شود و در بقیهٔ زبان‌ها میلادی؛ داده یکی است و فقط نمایش فرق می‌کند.
۴. نرخ‌های تقاطعی
فقط نرخ تومانی دلار مستقیم ثبت می‌شود. نرخ تومانی بقیهٔ ارزها از تقاطع نرخ دلاری همان روز به دست می‌آید:
toman_per_unit = (toman_per_USD) ÷ (units_per_USD)
یعنی هیچ ارزی نرخ تومانیِ مستقلاً منتشرشده ندارد و اختلاف کوچک با تابلوی یک صرافی خاص طبیعی است.
۵. روزهایی که داده نداشتند
منبع برای بعضی روزها (تعطیلات و وقفه‌های انتشار) قیمتی ندارد. آن روزها حذف نشده‌اند تا سری زمانی پیوسته بماند، ولی برچسب کیفیت دارند و در CSV هم همین برچسب می‌آید:
| برچسب | معنی | تعداد رکورد |
|---|---|---|
observedمشاهده‌شده |
منبع برای همان روز قیمت منتشر کرده بود. 2008-01-21 … 2026-10-29 | ۴۷۰٬۴۲۴ |
apiAPI روزانه |
ثبت خودکار روزانه مستقیم از API همان منبع. 2026-07-09 … 2026-10-29 | ۱۳٬۸۲۱ |
filledدرون‌یابی‌شده |
منبع برای آن روز قیمتی نداشت؛ مقدار از روزهای مشاهده‌شدهٔ قبل و بعد به‌صورت خطی درون‌یابی شده است. 2008-01-22 … 2026-08-13 | ۴٬۱۵۷ |
interpolatedدرون‌یابی‌شده |
منبع برای آن روز قیمتی نداشت؛ مقدار از روزهای مشاهده‌شدهٔ قبل و بعد به‌صورت خطی درون‌یابی شده است. 2016-07-16 … 2026-10-16 | ۳٬۹۱۰ |
در نرخ‌های تقاطعی، اگر یکی از دو طرف برچسب مشاهده‌شده نداشته باشد، کل آن روز برآوردی شمرده می‌شود.
۶. پوشش
آرشیو در مجموع ۴۹۲٬۳۱۲ رکورد روزانه از ۱۴۲ نماد دارد، از ۲۰۰۸-۰۱-۲۱ تا ۲۰۲۶-۱۰-۲۹. پوشش ارزهای پرکاربرد:
| ارز | از | تا | روز ثبت‌شده | CSV |
|---|---|---|---|---|
| دلار آمریکا USD | 2008-01-21 | 2026-10-29 | ۶٬۸۵۷ | دانلود |
| یورو EUR | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
| پوند انگلیس GBP | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
| لیر ترکیه TRY | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
| درهم امارات AED | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
| دینار عراق IQD | 2008-01-21 | 2026-10-29 | ۶٬۸۵۷ | دانلود |
| یوان چین CNY | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
| اونس طلا XAU | 2016-07-09 | 2026-10-29 | ۳٬۷۶۵ | دانلود |
«روز ثبت‌شده» شامل روزهای برآوردی هم هست؛ ستون کیفیت در CSV آن‌ها را جدا می‌کند.
۷. به‌روزرسانی
نرخ روز هر شب به‌صورت خودکار افزوده می‌شود. اگر همان روز دوباره اجرا شود، رکورد قبلی بازنویسی می‌شود نه تکراری. مقادیر گذشته بعد از ثبت تغییر نمی‌کنند، مگر ایرادی گزارش شود.
۸. محدودیت‌ها
- این داده برای پژوهش، حسابداری گذشته و مقایسه مناسب است، نه برای قیمت‌گذاری لحظه‌ای.
- یک قیمت در روز، نوسان درون‌روز را نشان نمی‌دهد.
- هرچه به سال‌های ابتدایی نزدیک‌تر شویم، سهم روزهای برآوردی بیشتر است.
- ما ناشر اصلی این قیمت‌ها نیستیم؛ خطای منبع به آرشیو هم می‌رسد.
۹. استفاده و ارجاع
استفاده از این داده‌ها در پژوهش، گزارش و مقاله آزاد است، به شرط ذکر منبع. قالب پیشنهادی ارجاع:
Nexto Currency Rate Archive, nextofx.com/tools/rates, بازیابی در 2026-10-30.
اگر در داده‌ای اشتباهی دیدید، به [email protected] بنویسید؛ نماد و تاریخ را ذکر کنید تا بررسی و اصلاح شود.