گزارشها
ترازنامه
در این صفحه:
چه زمانی به این صفحه میآیید؟
سه گروه اصلی
سطرها
ستونها
در دفتر چندارزی
کنترل تراز (باید صفر باشد)
نکتهها
عکس فوری از وضعیت صرافی در یک تاریخ مشخص: چه داریم، چه بدهکاریم، و چقدرش مال خودمان است. برخلاف سود و زیان که «بازه» را نشان میدهد، ترازنامه یک لحظه را نشان میدهد — مثل ایستادن سر ساعت ۱۲ شب و شمردن همهچیز.
چه زمانی به این صفحه میآیید؟
- میخواهید بدانید کل دارایی صرافی الان چقدر است و چقدرش بدهی مردم است.
- شریک یا حسابدار «وضعیت کلی» میخواهد.
- شک کردهاید دفتر خراب شده — سطر «کنترل تراز» جواب میدهد.
سه گروه اصلی
| گروه | یعنی چه |
|---|---|
| داراییها | هرچه داریم یا از دیگران طلبکاریم. |
| بدهیها | هرچه به دیگران بدهکاریم. |
| سرمایه | آنچه بعد از پرداخت همهٔ بدهیها برای خودتان میماند. |
سطرها
| سطر | معنی |
|---|---|
| موجودی نقد و بانکها | جمع صندوقها، بانکها و کیف پولها — پول در دسترس. |
| طلب از مشتریان (بدهکاران) | مشتریهایی که به شما بدهکارند. |
| داراییهای ثابت | ملک، ماشین، تجهیزات — چیزهایی که خرج روزمره نیستند. |
| حسابهای معلق | پولهای در راه یا نامشخص (حسابهای نوع «معلق») با ماندهٔ واقعیشان. اگر عدد بزرگی اینجا نشسته یعنی کاری نیمهتمام مانده. |
| حسابهای واسط | حسابهای واسط سیستم. در دفتر چندارزی ستون مرجع این سطر ارزش قفلشدهٔ خود این حسابهاست، مثل ماندهٔ تسعیر قدیم یا گردکردن. |
| آینهٔ موقعیت ارزی | فقط در دفتر چندارزی: ماندهٔ حساب پوزیشن. قرینهٔ موجودی ارزی است که در سطرهای بالا شمرده شده، پس ارزش جدایی ندارد و ستون مرجعش خالی است. |
| بدهی به مشتریان (بستانکاران) | مشتریهایی که پولشان نزد شماست. |
| بدهیهای دیگر | بدهیهایی که به مشتری مربوط نیست: مالیات و حقوق پرداختنی، تسهیلات دریافتی و… (حسابهای نوع «بدهی»). |
| سرمایه | آورده و برداشت شرکا. |
| صورتحساب سود و زیان | برآیند درآمدها و هزینهها که به سرمایه اضافه (یا از آن کم) میشود. |
| سود و زیان ارزی تحققنیافته | فقط در دفتر چندارزی: ارزش امروزِ موجودی ارزی صرافی منهای بهای خریدش (میانگین). تا ارز فروخته نشده، این سود یا زیان قطعی نیست. |
ستونها
- هر ارز یک ستون دارد؛ اعداد خام و بدون تبدیل هستند.
- آخرین ستون همهٔ ارزها را با نرخ میانی تابلو به ارز مرجع تبدیل و جمع میکند.
- بدهیها و سرمایه با علامت بستانکار مثبت نشان داده میشوند: عدد مثبت یعنی بدهکارید — منفی نیست، اشتباه هم نیست.
در دفتر چندارزی
وقتی دفتر چندارزی روشن است، ستون مرجع اینطور حساب میشود:
- پول، طلب و بدهی (صندوق، بانک، مشتری، حسابهای معلق) با نرخ امروز تابلو.
- سرمایه، سود و زیان و دارایی ثابت غیرپولی با ارزش همان روزی که سند ثبت شد؛ با بالا و پایین شدن نرخ عوض نمیشوند.
- فاصلهٔ ارزش امروزِ موجودی ارزی با بهای خریدش در سطر سود و زیان ارزی تحققنیافته میآید و ترازنامه همیشه تراز میماند.
- ستونهای هر ارز همان ماندههای خاماند؛ فقط ستون مرجع فرق میکند. در این حالت تسعیر لازم نیست.
- اختلاف کنترلی (فقط برای مدیر): مبلغی که ستون مرجع برای تراز شدن کم دارد. در دفتر سالم این سطر نیست. اگر با رنگ هشدار آمد، خودتان سند نسازید و موضوع را به پشتیبانی بگویید.
کنترل تراز (باید صفر باشد)
جمع جبری همهٔ حسابها در هر ارز. در دفترداری دوطرفه هر ریال بدهکار یک ریال بستانکار دارد، پس این عدد باید صفر باشد. اگر صفر نبود و قرمز شد:
- خودتان درستش نکنید و سند نسازید.
- تاریخ را عقب ببرید تا ببینید از چه روزی خراب شده.
- موضوع را به پشتیبانی بگویید؛ این نشانهٔ ایراد فنی است، نه اشتباه کاربر.
نکتهها
- «تا تاریخ» را عوض کنید تا وضعیت هر روز گذشته را ببینید؛ پیشفرض امروز است. ستون مرجع روز گذشته با نرخ بازار همان روز و ضریب قیمت شما ساخته میشود؛ ارزی که نرخ آن روز را ندارد با نرخ امروز تابلو.
- حسابهایی که ماندهٔ صفر دارند اصلاً نمایش داده نمیشوند.
- عدد ستون مرجع با نرخ تابلو بالا و پایین میرود؛ برای عدد واقعیتر اول اثر تغییر نرخ (تسعیر ارز) بگیرید.
- Excel و PDF با همان تاریخ انتخابی ساخته میشوند و سطر «کنترل تراز» را هم دارند.
این راهنما مستقیم از راهنمای داخل نرمافزار میآید و با هر بهروزرسانی تازه میشود.
آموزش ویدیویی ·
دموی رایگان