سند
هر اتفاق مالی در نرمافزار یک «سند» است و این صفحه شناسنامهٔ کامل آن: آرتیکلهای بدهکار/بستانکار (زبان حسابداری دوطرفه)، اطلاعات معامله/انتقال مرتبط، ثبتکننده، پیوستها و وضعیت اصلاح.
کاربری که مجوز «گزارش سود و زیان» ندارد آرتیکل سود معامله و جفتش روی پوزیشن را نمیبیند؛ سندهای سیستمی سود (سود و زیان ارزی، تسعیر، تقسیم سود) و صورتحساب حسابهای سود و پوزیشن هم برای او باز نمیشوند. مانده و صورتحساب حسابهای درآمد و هزینه هم بی این مجوز باز نمیشود (هزینه با مجوز گزارش هزینهها باز است)؛ خود حساب در فرمها انتخاب میشود.
چه زمانی به این صفحه میآیید؟
- از هر فهرستی روی شمارهٔ سند کلیک کنید به اینجا میرسید — برای دیدن جزئیات، اصلاح، یا ارسال خلاصه به واتساپ مشتری.
جای این صفحه در نرمافزار
- از فهرست معاملات، انتقالها یا صورتحساب به این صفحه میرسید.
- «ویرایش» و «حذف» به روشی بستگی دارد که صرافی در تنظیمات ← «اسناد و ویرایش» انتخاب کرده: در روش عادی ویرایش روی همان سند انجام میشود و حذف واقعی است (سند در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» بایگانی میشود)؛ در روش با سند اصلاحی (استورنو) نسخهٔ قبلی پاک نمیشود و سند اصلاحی (معکوس) صادر میشود تا ردپای کامل بماند.
- ارسال خلاصهٔ سند به گروه واتساپ مشتری از همین صفحه ممکن است.
نکتهها
-
امکان ویرایش و حذف به «مهلت حذف و ویرایش آزاد» (تنظیمات) و دو مجوز جدای «ویرایش سند» و «حذف سند» وابسته است؛ تا وقتی «حذف سند» جداگانه تنظیم نشده، هر کس ویرایش دارد حذف هم دارد. بعد از مهلت، دکمهها برای بقیه پنهان میشوند.
-
اگر فرم ویرایش را باز کنید و بدون هیچ تغییری «ثبت» بزنید، هیچ سندی — نه ویرایش درجا نه اصلاحیه — ثبت نمیشود؛ برای دیدنِ کامل اطلاعات هم لازم نیست وارد ویرایش شوید: همین صفحه همهٔ جزئیات (پیوست فیش، وضعیت وصول، تاریخچهٔ ویرایشها) را نشان میدهد.
-
در روش استورنو، سند اصلاحی و سند اصلی هر دو در گزارشها میمانند و اثر خالصشان صفر است.
-
سندی که درجا ویرایش شده، هر جا دیده شود فقط علامت ✎ میگیرد؛ اینکه چه چیزی عوض شده در «تاریخچهٔ ویرایشها»ی همین صفحه است.
-
اگر تازهکارید و «بدهکار/بستانکار» گیجتان میکند: بدهکار یعنی «به صرافی بدهکار شد / دارایی صرافی زیاد شد»، بستانکار برعکس.
-
کنار نام هر حساب در این سند دو آیکون هست: آمار مشتری (فقط برای مشتریها) و صورتحساب — هر دو در تب تازه باز میشوند تا سند از دستتان نرود.
-
دکمهٔ «ننشسته به حساب» کنار وضعیت وصول فیش: اگر صاحب حساب بگوید مبلغ نرسیده، با یک کلیک فیش با نشان قرمز به صف «در انتظار وصول» میرود تا از میز وصول پیگیری شود؛ کلیک دوباره تگ را برمیدارد.
-
باز کردن قفل ویرایش سند خاص: اگر مهلت حذف و ویرایش آزاد گذشته (یا در روش استورنو بعد از ارسال صورتحساب، ویرایش درجا بسته شده)، دارندهٔ مجوز «باز کردن قفل ویرایش سند خاص» میتواند همین یک سند را با دکمهٔ 🔒 «باز کردن قفل ویرایش» برای ۲ ساعت (یا تا اولین ویرایش) باز کند — در لاگ فعالیتها ثبت میشود. تا وقتی قفل باز است، مهلت کلی (تنظیمات) هم برای همهٔ دارندگان مجوز ویرایش کنار میرود؛ یعنی قفلی که مدیر باز کرده برای همکاران هم باز است. بعضی اسناد ساختاری با قفلگشایی هم باز نمیشوند.
-
ویرایش سربرگ (همیشه آزاد): شرح، توضیحات محرمانه و وضعیت مخفی/عادی هیچ ماندهای را بههم نمیریزند، پس خارج از مهلت ویرایش هم قابل تغییرند (دکمهٔ ✎ زیر سربرگ). مخفی/عادی فقط با مجوز حسابهای مخفی، و همهٔ تغییرات در «تاریخچهٔ ویرایشها» ثبت میشود. معاملهگر معامله هم از خود بدنهٔ سند همیشه قابل تغییر است.
-
سند روزانهٔ «سود و زیان ارزی روز»، اصلاح سود انباشته، تسعیر و سند بستن دوره سندهای سیستمیاند و سربرگشان ویرایش نمیشود. سود ارزی و اصلاح سود انباشته را خود سیستم مینویسد: اگر عدد آن روز عوض شود، همان سند با همان شماره بهروز میشود و اگر سود ارزی آن روز صفر شود، سند برداشته میشود و در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» میماند. کلید مخفی/عادی تسعیر و سند بستن دوره با مجوز حسابهای مخفی همچنان کار میکند.
-
حذف و ویرایش خارج از مهلت: اگر «مهلت حذف و ویرایش آزاد» (تنظیمات) گذشته باشد، فقط دارندهٔ مجوز «حذف و ویرایش سند خارج از مهلت (حسابدار ارشد)» — یا هر کس بعد از باز شدن قفل همان سند — میتواند سند را حذف یا ویرایش کند. این کارها در صفحهٔ «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت»، زنگوله و گزارش شبانه میآیند؛ حذف و ویرایش داخل مهلت روال عادی است و هشداری ندارد.
-
در اسناد انتقال، کد پیگیری و پیوست فیش هم جزو سربرگ همیشهآزادند (جایگزینی یا حذف پیوست، بدون اثر بر ماندهها).
-
فیش پاک نمیشود: جایگزینی یا حذف پیوست فیش از «ویرایش سربرگ»، فایل قبلی را به بایگانی میبرد؛ در «تاریخچهٔ ویرایشهای این سند» نام فایل قبلی و تازه با پیوند باز کردن میآید.
-
بعد از مهلت فقط دکمههای «ویرایش» و «حذف» پنهان میشوند؛ وضعیت بازبینی، «ویرایش سربرگ» و قفلگشایی (برای دارندهٔ مجوز هر کدام) همیشه سر جایشاناند.
-
تاریخچهٔ ویرایش سند دستی آرتیکلهای عوضشده را سطر به سطر نشان میدهد — حتی جابهجایی مبلغ بین دو حساب با جمع ثابت — بهاضافهٔ تغییر تاریخ، محرمانه و مخفی.
زنجیرهٔ شناسایی طرف نامشخص
اگر سند به حساب «طرف نامشخص» ربط داشته باشد (خودش سند اصلی باشد یا سند شناسایی)، کارت «زنجیرهٔ شناسایی» زیر سند همهچیز را یکجا نشان میدهد: سند اصلی، همهٔ سندهای شناسایی (استورنوشدهها خطخورده)، و ماندهٔ شناسایینشدهٔ هر ارز — سبز یعنی کامل شناسایی شده، قرمز یعنی هنوز مانده دارد.
پیوندهای سند
اگر سند به جای دیگری وصل باشد، کارت «پیوندهای سند» زیر آن میآید: قسطِ کدام تعهد است (با پرداختی/مانده)، از کدام پیام واتساپ ثبت شده (با متن و بندانگشتی فیش مبدأ) و اگر پای دیل است، لینک پای مقابل.
میانگین بهای تمامشده در خلاصهٔ معامله
در اسناد معامله، با مجوز «گزارش سود و زیان»، مبنای محاسبهٔ سود همان سند زیر نرخها دیده میشود و با معاملات بعدی عوض نمیشود.
رسید چاپی معامله برای مشتری
در سند هر معامله دکمهٔ 🖨 رسید مشتری یک برگهٔ A۵ آمادهٔ چاپ در زبانهٔ تازه باز میکند (در فهرست معاملات هم آیکن چاپگر کنار کد سند همین کار را میکند). رسید اینها را دارد: لوگو و نام صرافی، شماره سند و تاریخ، مشخصات مشتری (نام، شماره حساب، تلفن و کد ملی یا پاسپورت که فقط چهار رقم آخرش دیده میشود)، نوع معامله، مبلغ دریافتی و پرداختی مشتری با حروف، نرخ، کارمزد و مبلغ خالص اگر باشد، شرح سند، و جای امضای مشتری و مهر صرافی. سود، یادداشت محرمانه، پورسانت و نام معاملهگر هرگز در رسید نمیآید.
- زبان رسید: از بالای برگه یکی از شش زبان را انتخاب کنید (برای مشتری خارجی)؛ تاریخ در همهٔ زبانها شمسی و میلادی با هم چاپ میشود. رسید برای برگهٔ A۴ تنظیم است. برگه به زبان خود مشتری باز میشود و اگر زبان را عوض کنید همان برگه به زبان انتخابی میماند.
- ماندهٔ حساب بعد از این معامله: تیک اختیاری؛ ماندهٔ مشتری در دو ارز معامله را درست تا همین سند نشان میدهد. فقط برای کسی که صورتحساب همان حساب را میبیند فعال است (حساب مخفی رعایت میشود) و برای معاملهٔ نقدی نیست.
- برای مشتری بدون زبان، زبان صرافی میآید و انتخاب شما برای هر کاربر به خاطر سپرده میشود؛ تیک مانده هم همینطور.
- معاملهٔ برگشتخورده با مهر «باطل شد» چاپ میشود. در معاملهٔ نقدی بهجای مشتری «مشتری گذری» میآید.
- لوگو و تلفن و آدرس از «تنظیمات ← مشخصات صرافی» خوانده میشود. برای PDF، در پنجرهٔ چاپ «ذخیره به PDF» را انتخاب کنید.
- ارسال به واتساپ مشتری: اگر مشتری گروه واتساپ ثبتشده داشته باشد، بالای برگه دکمهٔ سبز ارسال به واتساپ مشتری هست: عکس همین رسید — با همان زبان و همان تیک ماندهای که انتخاب کردهاید — به گروه مشتری فرستاده میشود. معاملهٔ نقدی (مشتری گذری) این دکمه را ندارد.
- دانلود عکس: همان عکسی که به واتساپ میرود (با همان زبان و تیک مانده) بهصورت فایل PNG دانلود میشود تا در تلگرام یا هر جای دیگر بفرستید. عکس را سرویس واتساپ میسازد؛ اگر در دسترس نباشد پیام خطا میآید و چاپ و «ذخیره به PDF» همچنان کار میکنند.
حذف سند
دکمهٔ حذف همیشه در صفحهٔ سند هست. اگر این سند حذفشدنی نباشد، دکمه کمرنگ است و با بردن نشانگر روی آن دلیلش را میبینید؛ مثلاً «این سند قبلاً حذف شده است (سند برگشت …)»، مهلت حذف گذشته، دورهٔ مالی بسته است یا مجوز حذف ندارید.
- روش عادی: دکمهٔ «حذف» سند را واقعاً از دفتر برمیدارد و ماندهها و موقعیت ارزی دقیقاً مثل یک ویرایش درجا برمیگردند. پنجرهای دلیل حذف را میپرسد. نسخهٔ کامل سند — آرتیکلها، طرفها، مبالغ، عکس فیش، تاریخچهٔ ویرایش، کاربر و زمان و دلیل — در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» بایگانی میشود و کد سند حذفشده هیچوقت دوباره به کار نمیرود. عکس فیش پاک نمیشود و به بایگانی میرود.
- سند داخل تعهد پرداخت یا درخواست واریز (حتی تکمیلشده) هم قابل ویرایش و حذف است؛ آن تعهد یا درخواست با مبلغ باقیمانده دوباره باز میشود. پیام اینباکسِ وصل به سند به «در انتظار» برمیگردد و سفارش اجراشدهٔ صندوق دوباره به صف میرود.
- واریز نامشخصِ شناساییشده همراه سند شناساییاش حذف میشود و هر دو بایگانی میشوند.
- روش استورنو: دکمهٔ حذف (استورنو) یک سند اصلاحی معکوس ثبت میکند و هر دو در تاریخچهٔ داخلی میمانند (هیچ سندی واقعاً پاک نمیشود). اینکه مشتری این جفت را در صورتحساب ببیند یا نه، با تنظیم «ردیفهای حذفشده (استورنو) در خروجی مشتری» است.
- حذف اصلاحیه (روش استورنو): روی سند اصلاحیِ یک حذف، دکمهٔ «حذف اصلاحیه» آن را برمیدارد و سند اصلی دوباره فعال میشود. همان مجوزها و مهلتِ حذف سند اصلی را میخواهد (بعد از مهلت فقط با مجوز «خارج از مهلت» یا قفلگشایی) و در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» با عنوان «حذف اصلاحیه» ثبت میشود. اصلاحیهای که بخشی از یک ویرایش بوده (سند جایگزین دارد) و اصلاحیهٔ سندهای طلا، چک، فقرهٔ تعهد، حقوق یا تقسیم سود این دکمه را ندارند؛ در این حالت سند را دوباره ثبت کنید. اصلاحیهای که حساب مخفی دارد فقط با مجوز حسابهای مخفی حذف میشود و اصلاحیهٔ داخل دورهٔ مالی بسته اصلاً حذف نمیشود. اگر سند اصلی پیش از بسته شدن دورهاش اصلاح شده و حالا آن دوره بسته است، ممکن است حذف اصلاحیه هم ممکن نباشد (دکمه دیده نمیشود)؛ در این حالت اگر سند باید برگردد، آن را با تاریخ امروز دوباره ثبت کنید. سند اصلاحی حذفشده در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» بایگانی میشود (اگر خارج از مهلت باشد، با زنگوله و گزارش شبانه) و کدش دوباره به کار نمیرود.
- ویرایش با سند اصلاحی: سند تازه نشان «جایگزینِ NX-…» و سند اصلی نشان «جایگزینشده با NX-…» میگیرد تا از هر کدام به دیگری برسید.
- سند تسعیر فرم ویرایش ندارد؛ در هر دو روش فقط حذف میشود و از صفحهٔ تسعیر دوباره اجرا میشود.
- سند طلا: سند ورود، خروج و جابهجایی قطعه با همان فرم ورود یا خروج قطعه ویرایش میشود، به روشی که در تنظیمات انتخاب شده: عادی درجا با تاریخچهٔ قطعهها و آرتیکلها؛ استورنو با سند اصلاحی و جایگزین (داخل پنجرهٔ ویرایش درجا، درجا). سند عیار قطعی، سند اصلاح قطعه، سند طلایی که با خرید یا فروش به پول ثبت شده و سندی که قطعههایش بعداً خارج، جابهجا یا قطعی شدهاند ویرایش نمیشوند و دلیلش زیر دکمهها میآید.
تعهد پرداخت یا درخواست واریز از روی معامله
اگر در «تنظیمات ← میانبر تعهد پرداخت و درخواست واریز در سند معامله» روشن باشد (پیشفرض خاموش)، در سند معامله (بهجز معاملهٔ نقدی صندوق) برای مبلغی که به مشتری میدهید دو دکمه هست: «ثبت تعهد پرداخت» وقتی میدانید چه کسی پرداخت میکند (گیرنده = همین مشتری؛ فقط پرداختکننده را انتخاب کنید) و «ثبت درخواست واریز» وقتی پرداختکننده هنوز معلوم نیست (بعداً واگذار میشود و تعهد ساخته میشود). ارز، مبلغ (همان که در سند به حساب مشتری نشسته) و «بابت معامله …» از پیش پر است. تعهد یا درخواستِ ساختهشده به معامله وصل میشود: کدش در سند معامله با لینک میآید و در صفحهٔ خودش لینک معامله هست. بعد از ثبت معامله با تیک «فرم بعدی» هم این دو پیوند کنار «رسید مشتری» در پیام ثبت میآیند.
- کد نرمافزار قبلی: سندهایی که از نرمافزار قبلی منتقل شدهاند شمارهٔ سند همان نرمافزار را دارند. این شماره فقط در همین صفحه نمایش داده میشود (در توضیحات و صورتحساب ارسالی نمیآید) و با جستجوی صورتحساب و فهرستها هم پیدا میشود.
- سند دورهٔ مالی بسته: درجا ویرایش یا واقعاً حذف نمیشود؛ حذف و اصلاح آن بیآنکه عددهای آن دوره عوض شود ممکن است. سند تقسیم سود، تسعیر، افتتاحیه و حقوقِ دورهٔ بسته فقط با باز کردن دوره اصلاح میشوند.
- تاریخ در ویرایش درجا: فرم ویرایش تاریخ و ساعت خود سند را نشان میدهد و سند با همان تاریخ میماند، مگر خودتان تاریخ را عوض کنید. محدودیت «ثبت با تاریخ گذشته» فقط برای تغییر واقعی تاریخ است.
واتساپ سند انتقال
در سند انتقال، بهجای یک دکمهٔ «مشتری»، برای هر طرفی که گروه واتساپ دارد دکمهٔ جدا هست: واتساپ به پرداختکننده و واتساپ به دریافتکننده (نام حساب با نگه داشتن نشانگر روی دکمه دیده میشود). متن هر طرف الگوی خودش را دارد: پرداختکننده «پیام انتقال — به پرداختکننده» (دریافت از شما ثبت شد) و دریافتکننده «پیام انتقال — به دریافتکننده» (پرداخت به شما ثبت شد). هر دو الگو متغیر %party_name% (نام طرف مقابل انتقال) را هم دارد که در متن پیشفرض نیست، چون طرف مقابل ممکن است صندوق یا بانک خود صرافی باشد. اگر میخواهید پیام شبیه انتقال آشنا نام طرف دیگر را بگوید، آن را از «قالب پیامهای واتساپ» به متن اضافه کنید.
بازمحاسبهٔ سود
در دفتر چندارزی، اصلاح یا حذف یک سند سود سندهای بعدی همان ارز را هم عوض میکند. روی هر سندی که سودش اینطور عوض شده یک خط کوچک میآید: سود قبلی، سود تازه و سندی که علت بوده. این خط فقط برای دارندگان مجوز «گزارش سود و زیان» دیده میشود.
پنجرهٔ حذف و دلیل
دکمهٔ حذف در هر دو روش پنجرهای با دلیلهای آماده («مبلغ اشتباه»، «تکراری»، «انصراف مشتری»، «طرف حساب اشتباه») و خانهٔ متن آزاد باز میکند. دلیل در سه حالت اجباری است: حذف خارج از مهلت، حذف داخل دورهٔ مالی بسته، و سندی که از «سقف حذف بیدلیل» در تنظیمات بزرگتر است. دلیل در «حذفها و ویرایشهای خارج از مهلت» میماند و با جستجوی همان صفحه پیدا میشود.
سرگذشت سند
اگر سند چیزی بیشتر از ثبت داشته باشد، پایین صفحه کارت بستهٔ سرگذشت سند میآید: ثبت، ویرایشها، بازبینی، وصول فیش، برگشت، جایگزینی و بازگردانی، هر کدام با زمان و کاربر. جزئیات هر ویرایش همان «تاریخچهٔ ویرایش» است. ارسالهای واتساپ همین سند هم با نوع، گیرنده و وضعیت میآیند؛ کسی که مجوز گزارش ارسالهای واتساپ را ندارد فقط ارسالهای خودش را میبیند. ارسالهای قدیمیتر از این امکان در کارت نیستند و در گزارش ارسالهای واتساپ ماندهاند.